Menu

Gevoelens en emoties

De pre-emoties

Zijn de allereerste, bliksemsnelle emotionele reactie die zich in milliseconden voltrekt. Schrik, verbazing of walging zijn daar voorbeelden van.

De basis-emoties

Deze ontstaan in de seconden daarna en bestaan uit: blij, bang, boos en bedroefd. Bij het opkomen van de basisemoties is ook ‘het denken’ betrokken. Je weet bijvoorbeeld dat je bang bent omdat na de schrik automatisch de gedachte opkwam: ik word aangereden!

De cognitieve emoties

Onder andere jaloezie, schaamte, afgunst, wrok en verachting, ontstaan als je brein nog meer tijd gekregen heeft om de informatie nauwkeuriger te verwerken. Er is dan een gedetailleerdere beoordeling van de situatie. Cognitieve emoties zijn complex. Persoonlijke overtuigingen die ontstaan zijn in eerdere, soortgelijke ervaringen spelen hierin een belangrijke rol.

Basis emoties en afgeleide gevoelens (cognitieve emoties)

Blij                 

Betrokken, dankbaar, energiek, enthousiast, gefascineerd, gelukkig,  gepassioneerd, gerust, helder, liefdevol, open, opgetogen, rustig, teder, tevreden, veilig, voldaan, vredig, vriendelijk, vrolijk

Bang             

Angstig, bezorgd, hopeloos, in de war, in paniek, ongerust, ontsteld, verontrust, versteend, wantrouwend

Boos             

Woedend, geërgerd, gefrustreerd, geïrriteerd, kwaad, ongeduldig, ontevreden, ontstemd, razend, verontwaardigd, verachting, wraakzuchtig, jaloezie, afgunst

Bedroefd      

Beschaamd, gekwetst, melancholiek, onbemind, ongelukkig, ongewenst, ontmoedigd, schuldig, teleurgesteld, treurig, verdrietig waardeloos, wanhopig, triest

Belangrijke inzichten over gevoelens en emoties zijn:

  • Gevoelens horen bij het leven. Zijn in onze neurologie ingebouwd en onvermijdelijk.
  • Een gevoel is een lichamelijke gewaarwording, plus een verhaal dat ik mijzelf bewust of onbewust vertel (gedachten)
  • We kunnen niet precies controleren wat we, wanneer, waar en op welke manier voelen (of denken). Ons lichaam en geest reageren grotendeels autonoom, vaak voordat én zonder dat we ons dat bewust zijn.
  • Onprettig gevoelens proberen te vermijden of te controleren is meestal zinloos. Vaak maak je het juist erger.
  • Gevoelens, ook de meest heftige, komen en gaan. Ze hebben een begin, een midden, en een einde. Gevoelens zijn nooit 24/7.
  • Mindful reageren op gevoelens is een geleidelijk proces van de aandacht erop richten en de lichamelijke gewaarwordingen toe te laten. Je leert vriendschap te sluiten met je gevoelens/emoties.
  • Het adequaat omgaan met gevoelens meet je af aan de mate van acceptatie en niet aan de heftigheid van gevoelens, of hoe vaak je ze hebt.

Weet je welkom bij Minfulness Centrum Heuvelrug